Met deze gouden regels laat je niet langer meer over je heen lopen

assertiviteit-over-je-heen-laten-lopen

Ben jij ook zo iemand die zich regelmatig laat ‘verleiden’ om dingen te doen waar je eigenlijk helemaal geen zin, tijd of energie voor hebt? Vind je het dan ook zo moeilijk om simpelweg ‘nee’ te zeggen? Denk je dat je het eigenlijk niet kunt maken om een behoefte van de ander in de vorm van een (dwingende, opdringerige) vraag aan jou af te wijzen? Of ga jij soms naar niet relevante excuses zoeken om maar ergens vanaf te kunnen komen en creëer je op die manier automatisch een dubbele agenda waarin je verstrikt raakt?

De kans is erg groot dat je, ervan uitgaande dat je jezelf herkent in het bovenstaande, niet of nauwelijks over assertieve vaardigheden beschikt. Daarmee breng je, bewust of onbewust, de nodige schade aan, zeker naar jezelf toe aangezien jouw gedrag dan niet overeenkomt met jouw persoonlijke wens om ‘te zijn zoals je werkelijk bent’. Feitelijk speel je een rol en baan je je weg door het leven als een geoefende, maar ongelukkige, acteur.

Je hebt het wellicht weleens meegemaakt; je zit door ziekte noodgedwongen thuis en wanneer jouw werkgever contact met je zoekt doet hij dit niet om jou te vragen hoe het met je gaat, nee, hij vraagt op norse toon wanneer je weer kan beginnen omdat hij tegen allerlei problemen aanloopt door jouw afwezigheid. Jij schrikt hier zo van dat je toezeggingen gaat doen zonder dat je die feitelijk waar zou kunnen maken.
Of, een ander voorbeeld, je wordt weer eens gebeld door zo’n gewiekste telemarketeer die jou minutenlang aan de telefoon houdt en jij durft het gesprek niet af te kappen. Misschien laat je jezelf helemaal in de luren leggen en neem je toch maar dat ‘fantastische’  produkt af. Zodoende hoef je die meneer of mevrouw aan de andere kant van de lijn geen tegengas te geven en kun je eindelijk het telefoongesprek beëindigen…tsja.  Is het jou trouwens ook weleens gebeurd dat je net de deur uit wilde gaan om boodschappen te doen maar plots staat de buurvrouw aan de voordeur te bellen. Met haar allerbeste glimlach en meest voorkomende uitstraling vraagt ze jou: “Zou jij mij alsjeblieft 2 seconden willen helpen?”, “ik zit namelijk met een klein probleempje”… Zonder te twijfelen reageer jij abrupt en direct: “ja hoor, natuurlijk buurvrouw”, “wat kan ik voor u doen?” De 2 seconden aan geclaimde hulp blijken uit te lopen op 2 uur.. Jou wordt verzocht een storing aan de cv ketel op te lossen. Het is namelijk zo fijn dat jij er bent want jij bent nogal handig in allerhande klusjes, zegt de buurvrouw nog.  Na veel zwoegen en zweten is het probleem dan uiteindelijk verholpen. De buurvrouw is in haar nopjes..maar hoe staan de zaken er bij jou voor? Jij had namelijk, voordat je boodschappen wilde gaan doen, een perfect programma voor die dag in gedachten. Maar ja, je moest je zonodig laten overhalen tot hand en spandiensten ‘in de wijk’ en nu loopt jouw eigen planning in de war. Je wordt er chagrijnig van en reageert al jouw frustraties diezelfde avond vervolgens af op jouw eigen partner.
Dag prettig weekend, dag ontspanning en rust, het is je weer gelukt om jezelf (en in dit voorbeeld ook jouw partner) tekort te doen!

Herken je jezelf nog steeds in  dit verhaal en kun je voorbeelden bedenken waarin er een soortgelijk patroon van toepassing was?
In dat geval is er een serieus probleem op het gebied van assertiviteit; het stellen van grenzen aan de ander en vooral en voorafgaand daar aan; het verkennen en stellen van eigen grenzen om jouw persoonlijk welbevinden te bewaken. Wat wil je wel en wat wil je niet dat er gebeurt in bepaalde situaties van interactie met andere personen en hoe breng je dit dan over op de ander? Want voor je het weet raak je de regie weer kwijt en worden jouw acties in feite weer geregisseerd door de ander.. je bent dan verworden tot een marionet!

5 tips die je kunnen helpen om voor jezelf op te komen

Om voor eens en altijd af te rekenen met dit zeer vermoeiende en zelfondermijnende gedrag volgen hieronder een aantal belangrijke tips;

  • Plaats  jezelf niet in een hoekje waarin je gevangen zit, je bent gelijkwaardig en hebt evenveel rechten als de ander
  • Let er op dat je niet te gespannen bent; als je dit bij jezelf opmerkt adem dan eerst rustig uit en ontspan voordat je zegt wat je eigenlijk diep van binnen wil zeggen!
  • Met het duidelijk formuleren van jouw eigen behoeften ben je niet alleen eerlijk naar jezelf toe maar ook naar de ander, beide partijen hebben nu duidelijkheid en dat is prettig, het creëert rust en onafhankelijkheid, dit zul je voelen in lichaam en geest.
  • Bedenk jezelf goed dat dit ‘pleasing behaviour’, niet alleen een slechte zaak is voor jezelf maar ook voor jouw eigen directe omgeving. Door het continu pleasen van de ander en het wegdrukken van de eigen behoeften ontstaat er een systeem waarin je jouw naasten tekort doet doordat je alle frustraties en ontevredenheid over jouw eigen gedrag op hen zal gaan botvieren
  • Een gevolg van het bovenstaand punt; bedenk dat het gedrag dat je steeds maar weer hanteert slopend is voor jouzelf en je directe omgeving. De frustraties en onvrede kunnen zo hoog oplopen dat je belandt in een burnout en/of een depressie, of er erger nog, tot een woedeuitbarsting of lichamelijk geweld!

Natuurlijk is de theorie altijd gemakkelijker gezegd dan in de praktijk gedaan. Je zult bijvoorbeeld wel moeten weten waar jouw eigen grenzen liggen en hoe je jezelf zo kunt ‘conditioneren’ dat je daadwerkelijk assertiever kunt worden en zijn, want daar gaat het uiteindelijk om!

In feite worden bovenstaande tips dan nog voorafgegaan door een aantal algemene stappen om te nemen. Je zult ten eerste moeten ontdekken weke rol assertiviteit speelt in jouw leven en hoe je er invulling aan kan geven om dit (verder) te optimaliseren (assertiviteitstraining). Daarnaast is het van belang jezelf beter te leren kennen maar jezelf ook beter te leren waarderen als mens. Zodoende stijgt jouw eigenwaarde en kun je sowieso al assertiever optreden in bepaalde situaties. Daarvoor kun je aan de slag gaan met een gespecialiseerde coach bijvoorbeeld, die met jou onderzoekt waar jouw wensen en behoeften, maar ook jouw (on)mogelijkheden liggen. Succes!

Richard Scheurwater-Donker (39) zet zich als therapeut in als begeleider en ondersteuner van mensen die te kampen hebben met persoonlijke (psychosociale) problemen. Het is zijn passie om mensen te helpen bij het (her)vinden van hun zelfstandigheid, weerbaarheid en het maken van weldoordachte persoonlijke keuzes. Dit doet hij door middel van cliëntgerichte coaching en counseling bij Online Hulpverlener.
  • Dick

    Ik vind het moelijk om nee te zeggen, wat zou de ander dan doen? Bv. Als ik in een kringloop werk, en er iemand korting wil en dat op een dominante manier zegt. Oke een keer dan. Maar hij wil dit elke keer. Hoe kan ik zonder dat ik bang hoef te zijn, nee zeggen?

    • Edwin

      Ga eens bij jezelf na wat het ergste is wat er kan gebeuren als je nee zegt in dat geval? In het voorbeeld wat je noemt zou het kunnen zijn dat je bijvoorbeeld de eettafel in de kringloopwinkel niet verkoopt, maar in hoeverre is dat écht een probleem? Er komt wel iemand anders die de eettafel wel wil voor die prijs. 🙂

      Als jij vind dat die eettafel die prijs waard is, dan mag je daar voor staan. Jij bent de baas in dat geval, jij bepaalt uiteindelijk voor welke prijs die tafel weggaat. En daarbij kun je best aangeven dat je heus de beroerdste niet bent, en regelmatig kortingen geeft, maar dat je dat in dat geval niet kunt doen. Hij is de degene die de eettafel wil hebben, maar jij hoeft er niet per se van af. Als hij die eettafel echt zo graag wil, dan betaald hij maar de prijs waarvoor hij te koop staat.

      Ik weet zeker dat het goed voelt om wat vaker ‘nee’ te zeggen. Succes!

  • Janneke

    Omdat ik best een softie ben en een enorme pleaser en probeer ruzies te ontlopen. Probeer ik bijna geen nee te zeggen want ik ben bang voor de reactie van de ander. Laatst zei ik nee tegen iets heel kleins en gaf er uitleg bij, maar nog steeds werd mijn vriendin boos op me en dat is op dat moment waar ik dan bang voor ben. Wat kan ik het beste doen?